Achter de bar werken klinkt voor velen als een leuke baan, maar het is ook een van de luidste werkomgevingen die er zijn. Muziek die keihard staat, glazen die rinkelen, een volle zaal die schreeuwt om bestellingen: de geluidsdruk loopt al snel op tot boven de 90 decibel. Voor barmedewerkers die avond na avond dienst draaien, is dat een serieus risico op blijvende gehoorschade. De beste gehoorbescherming voor personeel achter de bar is een set otoplastieken op maat met een vlak dempend filter, zodat je gesprekken en muziek nog goed kunt verstaan terwijl schadelijk omgevingslawaai wordt geblokkeerd.
Waarom is gehoorbescherming achter de bar zo belangrijk?
Een drukke bar of club is geluidsmatig vergelijkbaar met een bouwplaats. Geluidsmetingen in horecagelegenheden laten regelmatig waarden zien van 95 tot 105 decibel, zeker wanneer er livemuziek of een dj aanwezig is. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is blootstelling aan meer dan 85 decibel gedurende acht uur of langer al genoeg om gehoorschade te veroorzaken. Bij 100 decibel is dat risico al na een kwartier aanwezig.
Het verraderlijke aan gehoorverlies is dat het sluipend gaat. Je merkt het pas als de schade al jaren bezig is. De eerste signalen zijn vaak subtiel: je vraagt vaker of iemand iets wil herhalen, de televisie mag wat harder, klanken als de -s en -t worden minder scherp. Tegen de tijd dat je het echt doorhebt, is er al iets verloren gegaan wat niet terugkomt. Gehoorschade is permanent.
Voor barmedewerkers die meerdere diensten per week draaien, telt de blootstelling snel op. Gehoorbescherming is dan geen luxe, maar gewoon een slimme gewoonte, net als veilige schoenen of een goede houding achter de bar.
Welke soorten gehoorbescherming zijn er voor barmedewerkers?
Er zijn grofweg drie soorten gehoorbescherming die barmedewerkers kunnen gebruiken:
- Wegwerpoordoppen van schuimrubber: Goedkoop en makkelijk verkrijgbaar, maar ze dempen geluid ongelijkmatig en maken communicatie met collega’s en gasten erg lastig. Voor gebruik achter de bar zijn ze niet ideaal.
- Universele oordoppen met filter: Een stap beter. Deze oordoppen zijn verkrijgbaar in standaardmaten en bevatten een akoestisch filter dat het geluid gelijkmatiger dempt. Ze zijn geschikt voor incidenteel gebruik en een prima instap voor wie wil beginnen met gehoorbescherming in de horeca.
- Otoplastieken op maat: Dit zijn gepersonaliseerde oordoppen die worden gemaakt op basis van een individuele oorafdruk. Ze sluiten perfect aan op de gehoorgang, zijn comfortabel bij langdurig gebruik en bieden de meest betrouwbare bescherming. Voor barmedewerkers die regelmatig werken, is dit de beste keuze.
Oorkappen zijn voor gebruik achter de bar vrijwel niet praktisch. Ze zijn opvallend, oncomfortabel bij langdurig dragen en sluiten bovendien slecht af als je een bril draagt. In de praktijk worden ze snel afgedaan, waardoor bescherming op de drukste momenten ontbreekt.
Wat is het verschil tussen universele oordoppen en otoplastieken op maat?
Het grootste verschil zit in de pasvorm en het draagcomfort. Universele oordoppen zijn gemaakt in standaardmaten en passen de meeste oren redelijk goed, maar een gehoorgang is net zo uniek als een vingerafdruk. Een oordop die niet perfect aansluit, dempt minder goed en kan na een paar uur ongemakkelijk voelen.
Otoplastieken worden gemaakt op basis van een afdruk van jouw specifieke gehoorgang. Ze sluiten volledig af, voelen na een korte gewenningsperiode van ongeveer een week nauwelijks meer aan, en gaan gemiddeld vijf jaar mee. Dat maakt ze op de lange termijn ook kostenefficiënter dan je misschien verwacht.
Een ander belangrijk verschil is de geluidskwaliteit. Goede otoplastieken zijn uitgerust met een akoestisch filter dat geluid gelijkmatig dempt over alle frequenties. Muziek klinkt dan nog steeds als muziek, en je verstaat collega’s en gasten gewoon. Dat is achter de bar geen bijzaak, dat is een basisvereiste.
Welke dempingswaarde hebben barmedewerkers nodig?
De dempingswaarde van gehoorbescherming wordt uitgedrukt in SNR (Single Number Rating). Hoe hoger de SNR, hoe meer het geluid wordt gereduceerd. Voor barmedewerkers is een SNR van ongeveer 15 tot 25 decibel doorgaans voldoende en ook wenselijk.
Waarom niet meer dempen? Omdat een te hoge demping achter de bar juist problemen oplevert. Je hoort gasten niet meer, collega’s moeten schreeuwen om iets te zeggen en je verliest het contact met je werkomgeving. Gehoorbescherming in de horeca moet schadelijk geluid terugbrengen tot een veilig niveau, niet alles afsluiten.
Een goede vuistregel: het geluidsniveau na demping moet uitkomen onder de 85 decibel. Als de muziek op jouw werkplek gemiddeld 100 decibel haalt, dan heb je gehoorbescherming nodig met een SNR van minimaal 15. Bij twijfel is het verstandig om een meting te laten uitvoeren of advies te vragen aan een specialist.
Hoe zorg je dat gehoorbescherming comfortabel blijft tijdens een lange dienst?
Comfort is de reden dat mensen gehoorbescherming wel of niet consequent dragen. Een oordop die na twee uur pijn doet, wordt uitgedaan, en dan ben je precies op de drukste momenten onbeschermd. Hier zijn een paar praktische tips:
- Kies de juiste pasvorm: Bij universele oordoppen zijn er vaak meerdere maten meegeleverd. Probeer ze allemaal en kies de maat die zonder druk goed afsluit. Bij otoplastieken is de pasvorm al gegarandeerd door het maatwerk.
- Doe ze in vóór je dienst begint: Niet pas als het al druk is. Je oren en hersenen wennen beter aan het gedempte geluid als je ze al draagt voordat het lawaai begint.
- Houd ze schoon: Bewaar oordoppen in een droog, schoon kokertje en reinig ze regelmatig. Vuile oordoppen passen minder goed en kunnen irritatie veroorzaken.
- Gun jezelf een inwenperiode: Otoplastieken voelen de eerste dagen misschien wat onwennig. Dat is normaal. Na ongeveer een week merk je ze nauwelijks meer.
Het allerbelangrijkste is dat je gehoorbescherming draagt die bij jou past, zowel letterlijk als figuurlijk. Iets wat comfortabel zit, gebruik je ook echt.
Wanneer is gehoorbescherming op het werk wettelijk verplicht?
In Nederland verplicht de Arbowet werkgevers om gehoorbescherming beschikbaar te stellen vanaf een geluidsniveau van 80 decibel. Vanaf 85 decibel geldt een actieve verstrekkingsplicht: werknemers moeten de gehoorbescherming daadwerkelijk gebruiken en de werkplek moet duidelijk worden gemarkeerd. Bij geluidsniveaus boven 87 decibel zijn aanvullende maatregelen verplicht.
In de horeca worden die grenswaarden regelmatig overschreden, zeker in clubs en bij evenementen. Als werkgever ben je verplicht om dit mee te nemen in de Risico-Inventarisatie en Evaluatie (RI&E). Werknemers hebben bovendien het recht op een gehoortest door een deskundige.
Alle gehoorbescherming die in de EU wordt verkocht, moet voldoen aan de Europese Standaard EN 352 en een CE-markering dragen. Gehoorbescherming valt onder de zwaarste categorie van persoonlijke beschermingsmiddelen (categorie III, conform EU-verordening 2016/425), vanwege het onomkeerbare karakter van gehoorschade. Let daarop als je als horecaondernemer gehoorbescherming aanschaft voor je personeel.
Wil je als horecabedrijf serieus aan de slag met gehoorbescherming voor je barmedewerkers? Wij van Shush, onderdeel van Klinkt Goed Gehoorbescherming, komen persoonlijk bij je langs om oorafdrukken te maken, ook als het maar om één medewerker gaat. De otoplastieken worden handmatig geproduceerd in ons eigen Nederlandse laboratorium en zijn voorzien van het exclusieve keramische KS-filter, zodat muziek en gesprekken nog steeds helder klinken. Bij aflevering voeren we direct een afdichtingscontrole uit en je hebt twee jaar garantie op de pasvorm. Meer weten? Bekijk onze gehoorbescherming op maat voor de horeca en ontdek wat wij voor jouw team kunnen betekenen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat otoplastieken op maat klaar zijn?
Na het maken van de oorafdrukken duurt het doorgaans één tot twee weken voordat de otoplastieken op maat zijn geproduceerd. Bij Shush worden de oordoppen handmatig gemaakt in een Nederlands laboratorium, wat de doorlooptijd kort houdt. Het is verstandig om hier rekening mee te houden als je gehoorbescherming snel nodig hebt, bijvoorbeeld voor een nieuw seizoen of een drukke periode.
Kan ik als barmedewerker ook gewone muziekoordoppen gebruiken, of heb ik iets speciaals nodig?
Muziekoordoppen (zoals die voor concertbezoekers) zijn een stuk beter dan standaard schuimrubberen oordoppen, maar ze zijn niet altijd ontworpen voor langdurig professioneel gebruik. Voor barmedewerkers die meerdere diensten per week draaien, is een otoplastiek op maat met een professioneel akoestisch filter de betere keuze: ze bieden een betrouwbaardere afdichting, zijn comfortabeler bij langdurig dragen en gaan jaren mee. Muziekoordoppen zijn prima als tijdelijke overbrugging of voor incidenteel gebruik.
Wat doe ik als mijn werkgever geen gehoorbescherming aanbiedt, terwijl het geluid achter de bar duidelijk te hard is?
Vanaf 80 decibel is jouw werkgever wettelijk verplicht om gehoorbescherming beschikbaar te stellen op grond van de Nederlandse Arbowet. Je kunt dit bespreekbaar maken via je leidinggevende, de vertrouwenspersoon of de preventiemedewerker binnen het bedrijf. Als dat niet helpt, kun je een melding doen bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Je hebt ook het recht om een gehoortest te laten uitvoeren door een arbodienst.
Merk ik zelf of mijn gehoor al beschadigd is?
Helaas niet altijd, en dat is juist het gevaar. Gehoorschade ontwikkelt zich geleidelijk over jaren en de vroegste signalen — zoals een licht suizen in de oren na een dienst (tinnitus) of moeite hebben met het verstaan van hoge klanken — worden vaak niet meteen als alarmbel herkend. Aanhoudend oorsuizen na een werkdag is een serieus waarschuwingssignaal. Laat je gehoor regelmatig controleren door een audioloog of KNO-arts, zeker als je al jaren in een luidruchtige werkomgeving werkt.
Hoe reinig en onderhoud ik mijn otoplastieken zodat ze lang meegaan?
Reinig je otoplastieken na elke dienst met een droog of licht vochtig doekje en bewaar ze in het meegeleverde kokertje, uit de buurt van direct zonlicht en hitte. Gebruik geen alcohol of agressieve reinigingsmiddelen, want die kunnen het materiaal en het filter aantasten. Controleer het filter regelmatig op oorsmeer of stof en vervang het filter zodra je merkt dat de geluidskwaliteit of demping afneemt, doorgaans na zes tot twaalf maanden intensief gebruik.
Kunnen otoplastieken op maat ook worden gebruikt door barmedewerkers met een piercing in het oor?
In de meeste gevallen is dat geen probleem, zolang de piercing zich niet direct in de gehoorgang bevindt. Bij het maken van de oorafdruk geeft de specialist aan of een piercing invloed heeft op de pasvorm of het afdichtingsresultaat. Het is altijd verstandig om dit van tevoren te vermelden, zodat hier tijdens het aanmeten rekening mee gehouden kan worden.
Is het zinvol om als horecaondernemer gehoorbescherming collectief aan te schaffen voor het hele team?
Absoluut. Collectieve aanschaf is niet alleen kostenefficiënter, maar zorgt er ook voor dat gehoorbescherming een vanzelfsprekend onderdeel wordt van de werkcultuur in jouw zaak. Wanneer het hele team beschermd werkt, is er minder sociale drempel om de oordoppen ook echt in te doen. Bovendien kom je als werkgever zo aantoonbaar je wettelijke verplichtingen na en verklein je het risico op verzuim door gehoorklachten op de lange termijn.
Gerelateerde artikelen
