Gehoorbescherming in de industrie werkt door geluidsgolven te dempen voordat ze het trommelvlies bereiken. Afhankelijk van het type bescherming gebeurt dat via afsluiting van de gehoorgang, absorptie van geluid, of een combinatie van beide. Het resultaat is dat schadelijk omgevingslawaai wordt teruggebracht tot een veilig niveau, terwijl je bij goede kwaliteitsgehoorbescherming toch nog je collega’s kunt verstaan en omgevingsgeluiden kunt waarnemen. Zo werk je veilig zonder jezelf te isoleren van je werkomgeving.
Wat is schadelijk geluid op de werkvloer?
Niet elk hard geluid is meteen gevaarlijk, maar de grens ligt dichter bij je dagelijkse werkomgeving dan je misschien denkt. Schadelijk geluid ontstaat wanneer de combinatie van geluidsniveau en blootstellingsduur een bepaalde grens overschrijdt. Een handige vuistregel: als je je stem moet verheffen om verstaanbaar te zijn voor iemand op één meter afstand, is er een reëel risico op gehoorschade.
De decibelschaal is logaritmisch, wat betekent dat elke stijging van 3 dB de hoeveelheid geluid verdubbelt en de maximaal veilige blootstellingsduur halveert. Bij 80 dB(A) is geluid pas schadelijk na acht uur onafgebroken blootstelling. Bij 97 dB(A) kan gehoorschade al na acht minuten optreden. Dat maakt langdurige blootstelling aan ogenschijnlijk gematigd geluid gevaarlijker dan een korte piek van heel hard geluid.
Wat het extra lastig maakt: gehoorschade begint sluipend in de hoge tonen. Je frequentiebereik wordt langzaam smaller zonder dat je het in het begin doorhebt. Het piepen of suizen in je oren na een lange werkdag is een duidelijk signaal dat er iets misgaat. En omdat je de volgende ochtend vaak gewoon normaal hoort, denk je dat er geen blijvende schade is. Dat is helaas een misvatting. Gehoorschade is onomkeerbaar.
Hoe werkt gehoorbescherming technisch gezien?
Gehoorbescherming werkt door de hoeveelheid geluid die de gehoorgang bereikt te verminderen. Dat kan op twee manieren: door de gehoorgang fysiek af te sluiten of door geluid te absorberen via een filter. Eenvoudige schuimoordoppen werken voornamelijk door afsluiting. Ze dempen alle frequenties min of meer gelijkmatig, wat effectief is maar ook zorgt voor een gedempte, tunnelachtige klank.
Gehoorbescherming met een akoestisch filter werkt anders. Het filter laat geluid gecontroleerd door, waarbij het schadelijke geluidsniveau wordt teruggebracht zonder de klankkwaliteit sterk te vervormen. Je hoort je omgeving nog, maar dan op een veilig niveau. Dit maakt gefilterde gehoorbescherming populair in omgevingen waar communicatie met collega’s belangrijk is.
Bij de otoplastieken die wij maken, gebruiken we een exclusief keramisch KS-filter met een unieke venturi-trechtervorm. De akoestische eigenschappen van keramiek zorgen samen met die dubbele trechtervorm voor een natuurgetrouwe geluidsweergave. Schadelijke geluidsniveaus worden gereduceerd, maar gesprekken blijven verstaanbaar en omgevingsgeluiden klinken herkenbaar. Dat is precies wat je nodig hebt tijdens een lange werkdag in een lawaaierige omgeving.
Wat zijn de verschillende soorten gehoorbescherming voor de industrie?
Voor industrieel gebruik zijn er grofweg drie categorieën gehoorbescherming:
- Wegwerpoordoppen van schuim: Goedkoop en breed inzetbaar, maar bieden weinig comfort bij langdurig gebruik en dempen geluid vrij ongericht.
- Gehoorkappen (oorkappen): Zitten over de oren heen en bieden hoge demping. Praktisch bij korte, zeer lawaaiige taken, maar warm en oncomfortabel bij langdurig dragen.
- Gefilterde oordoppen: Universele of op maat gemaakte oordoppen met een akoestisch filter. Comfortabel voor de hele werkdag, met behoud van spraakverstaanbaarheid en omgevingsbewustzijn.
Voor werknemers die dagelijks meerdere uren in een lawaaiige omgeving werken, zijn gefilterde oordoppen doorgaans de beste keuze. Ze combineren bescherming met comfort en communicatiemogelijkheden, wat de kans vergroot dat mensen ze ook daadwerkelijk dragen.
Wat is het verschil tussen universele oordoppen en otoplastieken?
Universele oordoppen zijn in standaardmaten verkrijgbaar en passen bij de meeste mensen redelijk goed. Ze zijn een goede oplossing voor incidenteel gebruik of als tijdelijke maatregel. Het nadeel is dat de pasvorm nooit perfect is, waardoor de bescherming kan variëren en ze bij langdurig dragen minder comfortabel zijn.
Otoplastieken zijn gehoorbescherming op maat. Ze worden gemaakt op basis van een individuele oorafdruk, zodat ze precies in jouw gehoorgang passen. Dat geeft drie grote voordelen: een consistente en betrouwbare demping, maximaal draagcomfort tijdens lange werkdagen, en een betere afdichting waardoor het filter optimaal kan functioneren. Voor werknemers die dagelijks gehoorbescherming nodig hebben, is het verschil in comfort en effectiviteit merkbaar.
Wanneer ben je als werkgever verplicht gehoorbescherming aan te bieden?
De Arbowet stelt duidelijke grenzen. Zodra het gemiddelde geluidsniveau op de werkvloer boven de 80 dB(A) uitkomt, ben je als werkgever verplicht gehoorbescherming aan te bieden en de blootstelling op te nemen in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Dit is vastgelegd in hoofdstuk 6, afdeling 3 van het Arbobesluit.
Bij een daggemiddelde boven de 85 dB(A) is de werknemer verplicht gehoorbescherming te dragen. Bij 83 dB(A) mag een werknemer maximaal vier uur zonder bescherming werken, waarbij de overige vier uur geen hoog geluidsniveau meer mag voorkomen. Weet je niet zeker wat het geluidsniveau op jouw werkvloer is? Een decibelmeter geeft snel duidelijkheid.
Naast de wettelijke verplichting is het ook gewoon verstandig om hier proactief mee om te gaan. Gehoorschade was jarenlang de meest gemelde beroepsziekte in Nederland. Gelukkig is er sinds 2014 een dalende trend zichtbaar, mede dankzij preventieve maatregelen en de inzet van KAM-coördinatoren en SHEQ-officers die veiligheid serieus nemen.
Hoe kies je de juiste gehoorbescherming voor jouw werkomgeving?
De juiste keuze hangt af van drie factoren: het geluidsniveau in jouw werkomgeving, hoe lang je er dagelijks aan wordt blootgesteld, en of communicatie met collega’s belangrijk is tijdens het werk. Gebruik een decibelmeter om het geluidsniveau in kaart te brengen en kijk daarna welk dempingsniveau je nodig hebt.
Voor werknemers in de bouw, metaalbewerking, houtbewerking of maakindustrie die dagelijks acht uur in een lawaaierige omgeving werken, raden we gehoorbescherming op maat aan. Wij komen persoonlijk bij je op locatie langs om een oorafdruk te maken, in heel Nederland en Vlaanderen. Bij aflevering voeren we direct een afdichtingscontrole uit, zodat je zeker weet dat de bescherming werkt zoals het hoort. Je krijgt twee jaar garantie op de pasvorm, en via onze GarantiePlus-service ontvang je bij verlies of schade een nieuwe set voor slechts €49,50. Voor incidenteel gebruik is een universele gefilterde oordop een prima en goedkoper alternatief. Maar voor wie elke dag bescherming nodig heeft, betaalt comfort en zekerheid zichzelf terug.
Gerelateerde artikelen
