Of jouw oordopjes voor werk goed genoeg beschermen, check je aan de hand van drie dingen: de SNR-waarde van de oordopjes, het geluidsniveau op jouw werkplek, en hoe goed de oordopjes afsluiten. De SNR-waarde geeft aan hoeveel decibel de oordopjes dempen. Combineer je die met het gemeten geluidsniveau op de werkvloer, dan zie je direct of je bescherming voldoende is. Een goede pasvorm is daarbij net zo belangrijk als de demping zelf, want een slecht sluitend oordopje beschermt nauwelijks, hoe hoog de SNR-waarde ook is.
Wat is de SNR-waarde en waarom is die belangrijk?
De SNR-waarde, voluit Single Number Rating, is het getal dat aangeeft hoeveel decibel een oordopje gemiddeld dempt. Hoe hoger het getal, hoe meer geluid er wordt tegengehouden. Een oordopje met SNR 28 dempt dus aanzienlijk meer dan een oordopje met SNR 20.
Voor oordoppen voor werk is de SNR-waarde de meest directe manier om te vergelijken welke bescherming je krijgt. Maar let op: de SNR is een gemiddelde. In de praktijk werkt gehoorbescherming niet voor alle frequenties even goed. Lage tonen worden doorgaans minder goed gedempt dan hoge tonen. Dat is precies waarom je niet alleen naar het getal kijkt, maar ook naar de situatie op jouw werkplek.
Onze filteropties lopen van KS1 (SNR 28 dB, voor zware lawaaiomgevingen) tot KS5 (SNR 20 dB, voor situaties waar geluid vooral storend is). Tussen elk filter zit ongeveer 2 dB verschil. Dat klinkt weinig, maar elke 3 dB verdubbelt de hoeveelheid geluid. Die stappen zijn in de praktijk dus best groot.
Hoeveel demping heb je nodig op jouw werkplek?
Om te weten hoeveel demping je nodig hebt, moet je eerst weten hoe luid het is op jouw werkplek. Een handige vuistregel: als je op een meter afstand je stem moet verheffen om verstaanbaar te zijn, dan is gehoorbescherming nodig.
Wil je het concreter meten? De gratis FNV Decibelmeter-app meet het geluidsniveau op je werkplek en geeft direct een groen, oranje of rood resultaat. Tot 80 dB is er wettelijk gezien geen direct risico, maar voorzichtigheid is al geboden vanaf 75 dB bij dagelijkse blootstelling van acht uur. Boven de 80 dB is de werkgever verplicht kwalitatieve gehoorbescherming te verstrekken.
Een praktisch rekenvoorbeeld: bij een werkplek van 95 dB wil je het geluid terugbrengen naar ongeveer 75 dB of lager. Je hebt dan een oordopje nodig met een SNR van minimaal 20, maar liefst iets hoger om een veiligheidsmarge in te bouwen. Meer dempen dan nodig is overigens ook niet ideaal: je hoort dan collega’s en waarschuwingssignalen niet meer goed, wat juist gevaarlijk kan zijn.
Wat is het verschil tussen universele oordopjes en otoplastieken?
Universele oordopjes zijn standaard oordopjes die voor iedereen bedoeld zijn. Ze zijn betaalbaar en snel beschikbaar. Het nadeel is dat oren nu eenmaal niet allemaal hetzelfde zijn. Een universeel oordopje dat bij de ene persoon perfect zit, sluit bij de andere persoon nauwelijks af.
Otoplastieken zijn gehoorbescherming op maat, gemaakt op basis van een afdruk van jouw gehoorgang. Ze sluiten altijd perfect aan, zijn veel comfortabeler bij langdurig gebruik en bieden een betrouwbaardere demping. Dat laatste is belangrijk voor wie dagelijks in een lawaaierige omgeving werkt.
Zachte otoplastieken van siliconen bewegen mee met de kaak en zijn het meest geschikt voor dagelijks of langdurig gebruik. Harde otoplastieken van acrylglas zijn iets makkelijker schoon te houden en dempen iets meer. Voor maximale demping in zeer lawaaierige werkomgevingen adviseren wij altijd een harde otoplastiek.
Voor incidenteel gebruik is een universeel oordopje met filter een prima en goedkoper alternatief. Werk je dagelijks in een luidruchtige omgeving, dan is gehoorbescherming op maat de betere keuze vanwege het comfort en de betrouwbaarheid.
Hoe weet je of oordopjes goed genoeg afsluiten?
Een oordopje kan technisch gezien een hoge SNR-waarde hebben, maar als het niet goed zit, beschermt het nauwelijks. De afsluiting is minstens zo belangrijk als de demping zelf.
Een eenvoudige zelftest: druk de oordopjes voorzichtig iets verder in je oor en luister of het geluid merkbaar afneemt. Merk je nauwelijks verschil? Dan sluit het oordopje niet goed aan. Bij otoplastieken op maat voeren wij bij aflevering altijd een afdichtingscontrole uit, ook wel een lektest genoemd. Zo weet je zeker dat de pasvorm klopt.
Omdat de gehoorgang licht blijft groeien gedurende je leven, kan de pasvorm na verloop van tijd veranderen. Wij adviseren daarom een jaarlijkse controle van de afdichting. Gemiddeld gaan otoplastieken vier tot vijf jaar mee, maar dat hangt ook af van hoe goed je ze onderhoudt en of de pasvorm nog klopt.
Welke certificeringen moeten goede oordopjes hebben?
Goede oordopjes voor werk moeten voldoen aan de Europese Verordening voor Persoonlijke Beschermingsmiddelen, ook wel aangeduid als EU 2016/425 PBM. Dit is de Europese norm waaraan alle persoonlijke beschermingsmiddelen, waaronder gehoorbescherming, moeten voldoen voordat ze op de markt mogen komen.
Controleer altijd of het product een CE-markering heeft. Dat is het bewijs dat de fabrikant heeft aangetoond dat het product aan de Europese veiligheidseisen voldoet. Zonder CE-markering mag een product in Europa niet als persoonlijk beschermingsmiddel worden verkocht.
Naast de CE-markering is het een goed teken als de fabrikant ISO 9001-gecertificeerd is. Dit certificaat gaat over kwaliteitsmanagement en laat zien dat het productieproces structureel wordt gecontroleerd en verbeterd. Het zegt iets over de betrouwbaarheid van de organisatie achter het product, niet alleen over het product zelf.
Wanneer moet je gehoorbescherming op maat overwegen?
Als je dagelijks werkt in een omgeving met schadelijk geluid, is gehoorbescherming op maat de logische stap. Universele oordopjes zijn prima voor incidenteel gebruik, maar bij langdurig dagelijks gebruik lopen ze tegen hun grenzen aan: ze zitten minder comfortabel, sluiten minder betrouwbaar af en raken sneller beschadigd.
Denk je dat otoplastieken iets voor jou of je team zijn? Wij komen gewoon bij je langs, ook voor één nieuwe medewerker. Een otometrist maakt op locatie een afdruk van de gehoorgang, en binnen vier weken liggen de otoplastieken klaar. Bij aflevering doen wij direct een afdichtingscontrole zodat je zeker weet dat alles klopt.
Wil je meer weten over hoe dat werkt? Bekijk dan onze gehoorbescherming op maat en ontdek welke opties er zijn voor jouw werkplek. Of je nu in de bouw werkt, in de voedingsindustrie, of als tandarts: wij denken graag met je mee over de juiste bescherming.
Veelgestelde vragen
Kan ik dezelfde oordopjes gebruiken voor verschillende werkomgevingen met wisselende geluidsniveaus?
Dat hangt af van het verschil in geluidsniveaus tussen die omgevingen. Als je werkdag bestaat uit momenten met zowel luid als minder luid geluid, kan een oordopje met een middelhoge SNR-waarde (zoals SNR 24) een goede middenweg zijn. Let er wel op dat je bij hogere geluidsniveaus nooit onderbeschermd bent: een te lage demping in een zware lawaaiomgeving is gevaarlijker dan iets te veel dempen in een stillere situatie. Otoplastieken met verwisselbare filters zijn in dat geval ideaal, omdat je de demping eenvoudig aanpast aan de omgeving.
Hoe onderhoud ik mijn oordopjes correct zodat ze zo lang mogelijk meegaan?
Reinig je oordopjes na elk gebruik met een vochtig doekje of een milde zeepoplossing en laat ze volledig drogen voordat je ze opbergt. Bewaar ze in het bijgeleverde doosje, weg van direct zonlicht en extreme temperaturen, want dat kan het materiaal aantasten. Controleer ze regelmatig op scheurtjes, verkleuringen of verharding van het materiaal, want dat zijn tekenen dat de pasvorm en dus de bescherming achteruitgaan. Goed onderhouden otoplastieken gaan gemiddeld vier tot vijf jaar mee.
Mijn werkgever verstrekt gratis oordopjes, maar ze zitten niet lekker. Wat zijn mijn opties?
Als de verstrekte oordopjes niet goed afsluiten of oncomfortabel zijn, heb je als werknemer het recht om dit aan te kaarten bij je werkgever of de preventiemedewerker. Boven de 80 dB is de werkgever wettelijk verplicht kwalitatieve gehoorbescherming te verstrekken, en 'kwalitatief' betekent ook dat de bescherming daadwerkelijk gedragen wordt. Oordopjes die niet lekker zitten, worden immers niet of nauwelijks gebruikt. Geef aan dat gehoorbescherming op maat een structurele oplossing biedt en dat een otometrist ook op locatie langs kan komen.
Hoe merk ik dat mijn gehoor al schade heeft opgelopen door lawaai op het werk?
Vroege signalen van gehoorschade zijn onder meer een piepend of suizend geluid in de oren na een werkdag (tinnitus), moeite met het verstaan van gesprekken in rumoerige omgevingen, of het gevoel dat geluiden gedempt klinken. Belangrijk om te weten: gehoorschade door lawaai is sluipend en vrijwel altijd onomkeerbaar. Als je één of meerdere van deze signalen herkent, is het verstandig om een audioloog of huisarts te raadplegen en zo snel mogelijk te beginnen met goede gehoorbescherming.
Zijn er branches of beroepen waarbij gehoorbescherming op maat verplicht is?
Er is geen wettelijke verplichting die specifiek otoplastieken voorschrijft voor bepaalde beroepen, maar de Arbowet verplicht werkgevers wel om afdoende gehoorbescherming te bieden zodra het geluidsniveau boven de 80 dB uitkomt. In de praktijk wordt gehoorbescherming op maat sterk aanbevolen in sectoren zoals de bouw, maakindustrie, voedingsindustrie, muziek en de zorg (bijvoorbeeld bij tandartsen). In sommige cao's zijn aanvullende afspraken gemaakt over de kwaliteit van gehoorbescherming, dus het loont om ook de cao van jouw branche te raadplegen.
Kan ik met oordopjes in nog steeds collega's en waarschuwingssignalen goed horen?
Ja, mits je de juiste demping kiest voor jouw situatie. Zoals in de blogpost beschreven is overdempen net zo onwenselijk als onderdempen: je wilt het schadelijke geluid weren, maar communicatie en veiligheidssignalen moeten hoorbaar blijven. Oordopjes met een akoestisch filter (zoals de KS-filters) zijn hier speciaal op ontworpen: ze dempen het schadelijke geluid, maar laten spraak en waarschuwingssignalen relatief goed door. Kies dus bewust een SNR-waarde die past bij het gemeten geluidsniveau op jouw werkplek, zonder een onnodige veiligheidsmarge te nemen.
Hoe verloopt het proces van gehoorbescherming op maat aanvragen en hoe lang duurt het?
Het proces start met een afspraak waarbij een otometrist bij jou op locatie langkomt om een afdruk van de gehoorgang te maken. Dat duurt doorgaans niet langer dan 15 tot 30 minuten per persoon. Vervolgens worden de otoplastieken op maat geproduceerd, wat gemiddeld vier weken in beslag neemt. Bij aflevering voert de otometrist direct een afdichtingscontrole uit, zodat je meteen zeker weet dat de pasvorm en de bescherming kloppen.
Gerelateerde artikelen
