Bij het werken met sloophamers en boren kom je bloot te staan aan een van de luidste omgevingen die er op de werkvloer bestaan. Het geluid van zulke machines kan gemakkelijk boven de 100 decibel uitkomen, wat zonder goede bescherming op korte termijn al schade aan je gehoor kan veroorzaken. De beste gehoorbescherming voor dit soort werk combineert voldoende demping met draagcomfort voor een lange werkdag. Voor dagelijks gebruik zijn otoplastieken op maat de beste keuze: ze sluiten perfect aan, dempen effectief en laten je toch je collega’s horen. Voor incidenteel gebruik zijn universele oordoppen met een goed filter een praktisch alternatief.
Hoe schadelijk is het geluid van sloophamers en boren?
Sloophamers produceren geluidspieken van 100 tot 115 decibel, afhankelijk van het materiaal en de machine. Pneumatische boren zitten doorgaans tussen de 95 en 110 decibel. Ter vergelijking: een normaal gesprek speelt zich af rond de 60 decibel. Dat klinkt misschien als een klein verschil, maar de decibel-schaal is logaritmisch. Elke 3 decibel extra betekent een verdubbeling van de geluidsenergie die je oor opvangt.
Gehoorschade begint sluipend. De trilhaartjes in je gehoororgaan raken beschadigd bij langdurige of herhaalde blootstelling aan hard geluid. Wat veel mensen niet weten: je hoort de volgende dag misschien nog prima, maar de schade is er al. Het begint in de hoge tonen, waardoor het frequentiebereik langzaam smaller wordt zonder dat je het direct merkt. Later kan dit leiden tot tinnitus: een aanhoudend piepen, suizen of gonzen in je oor dat nooit meer weggaat. Tinnitus veroorzaakt concentratieproblemen, stress en slaapproblemen. En het is onomkeerbaar.
Op de werkvloer was gehoorschade jarenlang beroepsziekte nummer één in Nederland. Sinds 2014 is er een dalende trend zichtbaar, mede dankzij preventieve maatregelen en de inzet van veiligheidscoördinatoren. Maar bouw en industrie blijven sectoren waar het risico structureel aanwezig is.
Wat zijn de wettelijke eisen voor gehoorbescherming op de bouwplaats?
In Nederland gelden duidelijke Arbo-regels rondom geluid op de werkvloer. De werkgever is verplicht om maatregelen te nemen zodra de gemiddelde blootstelling aan geluid de 80 decibel (A-gewogen, over een achturige werkdag) overschrijdt. Vanaf 85 decibel is het dragen van gehoorbescherming verplicht.
Bij het werken met sloophamers en boren kom je vrijwel altijd boven die grens uit. Dat betekent dat gehoorbescherming op de bouwplaats geen keuze is, maar een wettelijke verplichting. De gebruikte gehoorbescherming moet voldoen aan de Europese Verordening voor Persoonlijke Beschermingsmiddelen (EU) 2016/425 PBM. Dit is de norm waaraan alle serieuze gehoorbescherming in Europa moet voldoen.
Als aannemer of werkgever ben je verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van goedgekeurde gehoorbescherming én voor het toezicht op het correcte gebruik ervan. Werknemers die de regels negeren, stel je daarmee bloot aan een risico dat je als werkgever juridisch ook raakt.
Wat is het verschil tussen oordoppen, oorkappen en otoplastieken?
Er zijn drie gangbare typen gehoorbescherming voor de bouw, en ze zijn niet allemaal even geschikt voor intensief dagelijks gebruik.
- Wegwerp-oordoppen van schuim zijn goedkoop en makkelijk beschikbaar. Ze dempen veel geluid, maar ook de spraakverstaanbaarheid neemt sterk af. Na een paar uur zitten ze oncomfortabel en worden ze door veel werknemers voortijdig uitgedaan. Dat is precies het moment waarop de bescherming wegvalt.
- Oorkappen (gehoorkappen) zitten over het hele oor heen. Ze bieden stevige demping, maar zijn warm, zwaar en hinderlijk bij het dragen van een helm of bril. Voor korte klussen zijn ze prima, maar voor een volledige werkdag zijn ze voor veel mensen te belastend.
- Otoplastieken zijn gehoorbescherming op maat, gemaakt op basis van een individuele oorafdruk. Ze sluiten perfect aan op jouw gehoorgang, dempen effectief en zijn ook na uren nog comfortabel. Dankzij een goed filter blijf je collega’s en waarschuwingssignalen horen, wat op de bouwplaats niet alleen prettig maar ook veilig is.
Hoeveel demping heb je nodig bij sloophamers en boren?
De vuistregel is simpel: het geluid dat je oor bereikt mag gemiddeld niet boven de 85 decibel uitkomen. Bij een sloophamer van 110 decibel heb je dus minimaal 25 decibel demping nodig. Gehoorbescherming wordt beoordeeld op SNR-waarde (Single Number Rating), wat een indicatie geeft van de gemiddelde demping over alle frequenties.
Voor zwaar bouw- en sloopwerk heb je gehoorbescherming nodig met een SNR van minimaal 25 tot 30 dB. Goede otoplastieken met een keramisch filter halen dit comfortabel, terwijl ze tegelijkertijd de spraakverstaanbaarheid bewaren. Dat is het verschil met goedkope schuimoordoppen die alles dempen, inclusief de stemmen van collega’s en alarmsignalen.
Let ook op de kwaliteit van het filter. Keramische filters met een venturivorm zorgen voor een natuurgetrouwe geluidsdoorstroming met minimale vervorming. Gaasfilters of rechte plastic buisfilters presteren op dit vlak beduidend minder.
Welke gehoorbescherming is het meest geschikt voor langdurig gebruik?
Als je elke dag met lawaaiige machines werkt, dan is draagcomfort minstens zo belangrijk als demping. Gehoorbescherming die je na twee uur uitdoet, beschermt je niet. Onderzoek en praktijkervaring wijzen consistent in dezelfde richting: bij dagelijks gebruik is gehoorbescherming op maat de beste keuze vanwege het hogere draagcomfort.
Otoplastieken zitten stabiel, irriteren niet en hoeven niet steeds opnieuw ingebracht te worden. Ze zijn ook hygiënisch te reinigen en gaan bij goed onderhoud jarenlang mee. Voor bouwvakkers, machinisten en anderen die dagelijks in lawaaiige omgevingen werken, is dit de meest praktische en effectieve oplossing op de lange termijn.
Voor incidenteel gebruik, zoals een klus van een dag of een paar uur, zijn universele oordoppen met een keramisch filter een goedkoper en goed alternatief. Kies dan wel voor een model waarbij het filter binnenin de oordop zit, niet aan het uiteinde van het steeltje. Zo houd je bescherming ook als de oordop niet helemaal diep geplaatst is.
Hoe werkt gehoorbescherming op maat voor bouw- en industriewerkers?
Het proces begint met een oorafdruk. Een specialist komt daarvoor naar jouw locatie, of die van je bedrijf. Op basis van die afdruk worden de otoplastieken ambachtelijk met de hand gemaakt in een eigen Nederlands laboratorium. Het resultaat is een oordop die precies past op jouw gehoorgang, geen millimeter te groot of te klein.
Bij aflevering voeren wij direct een afdichtingscontrole uit. Zo weet je zeker dat de bescherming ook daadwerkelijk werkt zoals bedoeld. Op de pasvorm geven wij twee jaar garantie. Gaan je otoplastieken verloren of raken ze beschadigd? Via de GarantiePlus-service ontvang je op basis van de bestaande afdrukken een nieuwe set voor slechts 49,50 euro.
Wij komen langs op elk adres in Nederland en Vlaanderen, ook als het gaat om één nieuwe medewerker. Aanmeten op locatie betekent geen gedoe met afspraken elders en geen verloren werktijd.
Welke fouten maken werknemers bij het gebruik van gehoorbescherming?
Gehoorbescherming helpt alleen als je hem ook écht draagt, en op de juiste manier. Dit zijn de meest voorkomende fouten op de werkvloer:
- Te laat indoen. Veel werknemers wachten tot het echt hard wordt. Maar zelfs een paar minuten zonder bescherming bij 110 decibel telt al mee voor de dagelijkse blootstellingsdosis.
- Verkeerd inbrengen. Schuimoordoppen moeten goed samengedrukt en diep geplaatst worden om effectief te zijn. Worden ze half ingebracht, dan dempen ze een stuk minder dan de opgegeven SNR-waarde.
- Te vroeg uitdoen. Zodra de machine stopt, gaat de oordop eruit. Maar op een bouwplaats is het zelden echt stil. Die korte momenten tellen op.
- Oncomfortabele bescherming volhouden. Wie pijn of irritatie ervaart, doet de oordop uiteindelijk uit. Dit is een signaal dat de gehoorbescherming niet goed past, niet dat je er maar aan moet wennen.
- Geen controle op de pasvorm. Zelfs goed passende otoplastieken kunnen na verloop van tijd iets verschuiven in afdichting. Een jaarlijkse controle helpt om dit tijdig te signaleren.
De oplossing voor de meeste van deze fouten is gehoorbescherming die comfortabel genoeg is om de hele dag te dragen en die goed genoeg sluit om ook bij korte blootstelling effectief te zijn. Dat is precies waar gehoorbescherming op maat het verschil maakt. Bij Shush, onderdeel van Klinkt Goed Gehoorbescherming, helpen wij bouw- en industriewerkers dagelijks met otoplastieken die niet alleen beschermen, maar ook prettig zitten tijdens een lange werkdag. We komen naar jou toe, meten op locatie aan en leveren gehoorbescherming die écht werkt.
Gerelateerde artikelen
