Op een bouwplaats is het zelden stil. Sloophamers, cirkelzagen, graafmachines, drillboren — de geluidsbelasting is hoog en de werkdagen zijn lang. De juiste gehoorbescherming voor buiten werken in de bouw kies je op basis van het geluidsniveau op jouw werkplek, de duur van de blootstelling en het draagcomfort dat je nodig hebt voor lange werkdagen. Voor dagelijks gebruik is gehoorbescherming op maat de beste keuze, omdat die precies past, niet verschuift en je collega’s nog goed verstaanbaar houdt. Voor incidenteel gebruik kan een goede universele oordop met filter ook volstaan. Hieronder lees je precies waar je op moet letten.
Waarom is gehoorbescherming bij buitenwerk in de bouw verplicht?
Buitenwerk in de bouw klinkt misschien minder luidruchtig dan werken in een gesloten fabriek, maar de realiteit is anders. Een sloophamer produceert al snel 110 dB(A) of meer, een cirkelzaag zit rond de 100 dB(A) en ook langdurig werken met een trilplaat of hogedrukspuit telt op. Zodra je op een afstand van één meter je stem moet verheffen om verstaanbaar te zijn, is er een reëel risico op gehoorschade.
Volgens het Arbobesluit is een werkgever verplicht gehoorbescherming aan te bieden zodra het daggemiddelde boven de 80 dB(A) uitkomt. Dit moet ook worden opgenomen in de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Bij een daggemiddelde van meer dan 85 dB(A) is het dragen van gehoorbescherming voor de werknemer verplicht. Gehoorschade is onomkeerbaar, en het verraderlijke is dat de schade zich opbouwt zonder pijn. Tegen de tijd dat iemand merkt dat hij slecht hoort, is het al te laat.
Welke soorten gehoorbescherming zijn er voor bouwvakkers?
Bouwvakkers hebben in grote lijnen de keuze uit drie typen gehoorbescherming:
- Wegwerpoordoppen: goedkoop en breed beschikbaar, maar ze sluiten niet altijd goed aan en zijn oncomfortabel bij lang gebruik. Ze dempen ook hoge en lage tonen niet gelijkmatig, waardoor stemmen moeilijker te verstaan zijn.
- Gehoorkappen (gehoormofjes): bieden een hoge demping en zijn makkelijk op en af te zetten, maar worden bij warm weer snel zweterig en zijn niet altijd te combineren met een bouwhelm of veiligheidsbril.
- Oordoppen met filter (universeel of op maat): dempen het geluid op een gecontroleerde manier via een filter, zodat spraak en omgevingsgeluiden herkenbaar blijven. Dit type is het meest geschikt voor situaties waar je tegelijk moet communiceren én beschermd moet zijn.
Voor bouwvakkers die dagelijks in een lawaaierige omgeving werken, zijn gefilterde oordoppen veruit de meest praktische keuze. Ze zijn klein, zitten in het oor en vormen geen obstakel bij het dragen van andere persoonlijke beschermingsmiddelen.
Wat is het verschil tussen oordoppen op maat en universele oordoppen voor de bouw?
Het grootste verschil zit in de pasvorm. Universele oordoppen zijn gemaakt in standaardmaten en werken voor veel mensen redelijk goed, maar niet voor iedereen even goed. Als de afdichting niet perfect is, verlies je een groot deel van de bescherming. Voor incidenteel gebruik is een goede universele oordop met filter een prima en betaalbaar alternatief.
Otoplastieken zijn volledig gepersonaliseerde oordoppen die gemaakt worden op basis van een afdruk van jouw gehoorgang. Ze sluiten altijd perfect aan, zitten comfortabel de hele werkdag en verschuiven niet als je een helm opzet of je hoofd draait. Bij dagelijks gebruik in de bouw is gehoorbescherming op maat de betere investering: meer comfort, betrouwbaardere bescherming en een langere levensduur van gemiddeld vier tot vijf jaar.
Een ander voordeel van otoplastieken is dat ze zijn uitgerust met een keramisch filter dat harde geluiden dempt zonder de spraakverstaanbaarheid te verminderen. Zo hoor je je collega’s en omgeving nog goed, wat op een drukke bouwplaats niet alleen prettig maar ook veilig is.
Hoe kies je de juiste dempingswaarde voor buitenwerk op de bouw?
De dempingswaarde van gehoorbescherming wordt uitgedrukt in SNR (Single Number Rating). Hoe hoger de SNR, hoe meer het geluid wordt gereduceerd. Voor de bouw geldt: kies een filter dat het geluid terugbrengt tot een veilig niveau, maar niet zoveel dempt dat je je omgeving niet meer hoort.
Een handige vuistregel: het geluid dat je oor bereikt na demping moet idealiter tussen de 70 en 80 dB(A) liggen. Te weinig demping biedt onvoldoende bescherming, maar te veel demping maakt communicatie moeilijk en kan juist gevaarlijk zijn omdat je naderende voertuigen of waarschuwingssignalen mist.
De filteropties voor otoplastieken lopen uiteen van SNR 20 dB tot SNR 28 dB, met ongeveer 2 dB verschil per stap. Bedenk daarbij dat elke 3 dB een verdubbeling van het geluid vertegenwoordigt, dus de stappen zijn in de praktijk groter dan ze lijken. Voor zwaar buitenwerk op de bouw, zoals sloopwerk of werken met zware machines, is een filter met een hogere SNR-waarde de juiste keuze. Voor lichter buitenwerk of situaties met wisselende geluidsbelasting kan een middenfilter goed volstaan.
Waarom is draagcomfort zo belangrijk bij gehoorbescherming voor buiten?
Gehoorbescherming die oncomfortabel zit, wordt afgedaan. Dat klinkt simpel, maar het is precies de reden waarom veel bouwvakkers hun oordoppen halverwege de dag uitdoen. Zelfs een korte periode zonder gehoorbescherming in een lawaaierige omgeving vermindert de effectiviteit sterk over een hele werkdag.
Bij buitenwerk in de bouw spelen er extra factoren mee: zweten, stof, het combineren met een helm of veiligheidsbril en veel beweging. Gehoorbescherming op maat past precies in de gehoorgang en verschuift niet, ook niet bij fysiek werk. Zachte otoplastieken zijn bovendien afgewerkt met een hypoallergene laklaag die ze makkelijk schoon te houden maakt, wat bij buitenwerk een groot praktisch voordeel is.
Kortom: comfort is geen luxe, het is een vereiste voor consistent gebruik. En consistent gebruik is de enige manier waarop gehoorbescherming daadwerkelijk werkt.
Hoe werkt het aanmeten van otoplastieken op locatie bij een bouwbedrijf?
Het aanmeten van otoplastieken hoeft geen gedoe te zijn. Wij komen naar jullie toe, of het nu gaat om een groot bouwbedrijf met tientallen medewerkers of om één nieuwe collega die bescherming nodig heeft. Jullie hoeven nergens naartoe.
Op locatie nemen wij een oorafdruk af van elke medewerker. Dat duurt per persoon slechts een paar minuten. Op basis van die afdruk worden de otoplastieken handmatig gemaakt in ons eigen Nederlandse laboratorium. Bij aflevering voeren wij direct een afdichtingscontrole uit, zodat je meteen weet dat de pasvorm klopt en de bescherming gegarandeerd is.
Wij geven twee jaar garantie op de pasvorm. En via onze GarantiePlus-service ontvangen medewerkers bij verlies of schade een nieuwe set voor slechts €49,50, op basis van de bestaande afdrukken. Jaarlijkse controle van de afdichting via een lektest is verstandig, omdat de gehoorgang licht blijft groeien en de pasvorm na verloop van tijd kan veranderen.
Welke fouten maken bouwvakkers het vaakst bij het kiezen van gehoorbescherming?
De meest gemaakte fouten zijn overzichtelijk, maar de gevolgen zijn dat niet. Hier zijn de fouten die wij het vaakst tegenkomen:
- Te weinig demping kiezen: omdat je “toch nog wat wil horen”. Het resultaat is onvoldoende bescherming bij zwaar werk.
- Te veel demping kiezen: waardoor communicatie op de bouwplaats moeilijk wordt en veiligheidssignalen worden gemist.
- Oordoppen niet consistent dragen: even afzetten omdat ze oncomfortabel zitten of omdat het maar “even” is. Zelfs korte periodes zonder bescherming tellen mee.
- Kiezen voor de goedkoopste optie: wegwerpoordoppen lijken praktisch maar bieden bij dagelijks gebruik minder bescherming dan een goed passende oordop met filter.
- Geen jaarlijkse controle uitvoeren: de gehoorgang verandert licht over de jaren. Zonder controle weet je niet of de afdichting nog klopt.
De beste manier om al deze fouten te vermijden is investeren in gehoorbescherming op maat voor de bouw. Otoplastieken die precies passen, comfortabel zitten en zijn uitgerust met het juiste filter voor jouw werksituatie. Wij van Shush, onderdeel van Klinkt Goed Gehoorbescherming, helpen bouwbedrijven door heel Nederland en Vlaanderen met het aanmeten op locatie, zodat elke medewerker de bescherming krijgt die hij verdient, zonder gedoe.
Gerelateerde artikelen
